{"id":69,"date":"2014-05-29T17:26:15","date_gmt":"2014-05-29T15:26:15","guid":{"rendered":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/news\/relacje-czlowiek-niedzwiedz\/"},"modified":"2025-01-17T18:54:20","modified_gmt":"2025-01-17T17:54:20","slug":"relacje-czlowiek-niedzwiedz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/niedzwiedz-brunatny\/populacja-karpacka\/relacje-czlowiek-niedzwiedz\/","title":{"rendered":"Relacje cz\u0142owiek &#8211; nied\u017awied\u017a w polskiej cz\u0119\u015bci Karpat"},"content":{"rendered":"<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt;\">Nied\u017awied\u017a brunatny, cho\u0107 charyzmatyczny i majestatyczny, przez wiele lat dzieli\u0142 podobny los jak wilk, ry\u015b i inne du\u017cych drapie\u017cnik\u00f3w w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w europejskich. W przesz\u0142o\u015bci g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmiertelno\u015bci nied\u017awiedzia brunatnego w Polsce (lub bardziej og\u00f3lnie w Karpatach Zachodnich) by\u0142o zamierzone i oficjalna zabijanie przez ludzi.\u00a0Od 1952 roku, kiedy to nied\u017awied\u017a brunatny zosta\u0142 obj\u0119ty w Polsce ochron\u0105 \u015bcis\u0142\u0105, przypadki odstrza\u0142u nied\u017awiedzi s\u0105 niezwykle rzadkie. Jednak wci\u0105\u017c notuje si\u0119 przypadki \u015bmierci nied\u017awiedzi, kt\u00f3rych przyczyn\u0105 s\u0105 ludzie.<\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt;\">Ostatnio, dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka i zmiany dokonywane w \u015brodowisku naturalnym staja si\u0119 coraz cz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmiertelno\u015bci nied\u017awiedzia. Zwi\u0119kszenie dost\u0119pu do obszar\u00f3w le\u015bnych, a tak\u017ce niepokojenie zwierz\u0105t, czy r\u00f3\u017cnorodne aspekty dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka, m.in. le\u015bnictwo czy \u0142owiectwo, a tak\u017ce zbieranie poro\u017ca, intensywna turystyka, rekreacja i sport, g\u0142\u00f3wnie sporty zimowe, przy niedoborach obszar\u00f3w wolnych od zak\u0142\u00f3ce\u0144, gdzie zwierz\u0119ta mog\u0142yby znale\u017a\u0107 schronienie, staj\u0105 si\u0119 powa\u017cnym problemem. Inne aktywno\u015bci, takie jak zbieranie owoc\u00f3w le\u015bnych, zw\u0142aszcza bor\u00f3wki, nie tylko mog\u0105 zak\u0142\u00f3ca\u0107 spok\u00f3j nied\u017awiedzi, ale tak\u017ce zmniejszy\u0107 jego zasoby \u017cywno\u015bci. Jedn\u0105 z istotnych przyczyn \u015bmiertelno\u015bci m\u0142odych jest fakt ich porzucania przez niepokojon\u0105 samic\u0119. W ostatnich dekadach kilka takich przypadk\u00f3w odnotowano w Beskidzie \u017bywieckim i Bieszczadach. Wypadki drogowe z udzia\u0142em nied\u017awiedzi nie s\u0105 powa\u017cnym problemem w Polsce, jednak przy intensyfikacji rozwoju sieci drogowej, mo\u017ce si\u0119 to sta\u0107 istotnym problemem. Ze wzgl\u0119du na ograniczon\u0105 liczb\u0119 nied\u017awiedzi brunatnych w Polsce, ka\u017cdy przypadek \u015bmierci nied\u017awiedzia stanowi znacz\u0105c\u0105 strat\u0119 dla populacji.<\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"lazyload fadein  alignleft size-full wp-image-56\" style=\"margin-right: 10px; margin-top: 5px; margin-bottom: 5px; float: left;\" src=\"data:image\/svg+xml;charset=utf-8,%3Csvg%20xmlns%3D&#039;http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg&#039;%20width%3D&#039;300&#039;%20height%3D&#039;231&#039;%20viewBox%3D&#039;0%200%20300%20231&#039;%20%2F%3E\" data-src=\"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2014\/05\/39_bears_TZK.jpg\" alt=\"39 bears TZK\" width=\"300\" height=\"231\" data-srcset=\"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2014\/05\/39_bears_TZK.jpg 912w, https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2014\/05\/39_bears_TZK-680x523.jpg 680w, https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2014\/05\/39_bears_TZK-300x231.jpg 300w\" data-sizes=\"auto\" \/><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" alignleft size-full wp-image-56\" style=\"margin-right: 10px; margin-top: 5px; margin-bottom: 5px; float: left;\" src=\"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2014\/05\/39_bears_TZK.jpg\" alt=\"39 bears TZK\" width=\"300\" height=\"231\"  \/><\/noscript>Populacja nied\u017awiedzi w polskiej cz\u0119\u015bci Karpat ma charakter transgraniczny, a tym samym jej stan zale\u017cy w du\u017cym stopniu od zarz\u0105dzania populacj\u0105 nied\u017awiedzi na S\u0142owacji. Celem ochrony na terenie S\u0142owacji jest utrzymanie w\u0142a\u015bciwego stanu zachowania populacji oraz niedopuszczenie do pojawiania si\u0119 osobnik\u00f3w problemowych, kt\u00f3re s\u0105 eliminowane przez odstrza\u0142. W ostatnich latach (2000-2009), na S\u0142owacji 277 nied\u017awiedzi zosta\u0142o odstrzelonych w ramach \u201eodstrza\u0142u regulacyjnego\u201d, natomiast 44 w ramach eliminacji osobnik\u00f3w problemowych. W zwi\u0105zku z tym, \u017ce stan populacji w Polsce jest \u015bci\u015ble zale\u017cny od stanu populacji s\u0142owackiej, obydwa kraje podj\u0119\u0142y wsp\u00f3\u0142prac\u0119 tak by wsp\u00f3lnie dyskutowa\u0107 na temat ochrony i zarz\u0105dzania populacj\u0105 nied\u017awiedzi w zachodnich Karpatach, na temat stref buforowych wolnych od odstrza\u0142u, a tak\u017ce nad pr\u00f3bami po\u0142\u0105czenia wschodniego i zachodniego segmentu populacji w rejonie zachodnich Karpat.<\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt;\">Szkody powodowane przez nied\u017awiedzie brunatne w Polsce nie s\u0105 liczne, i s\u0105 znacznie ni\u017csze ni\u017c te powodowane przez inne gatunki chronione. Liczba szk\u00f3d powodowanych przez nied\u017awiedzie jest niska i stabilna w wojew\u00f3dztwach \u015bl\u0105skim i ma\u0142opolskim (koszty odszkodowa\u0144 to oko\u0142o kilku- do kilkunastu tysi\u0119cy z\u0142otych), jednak w wojew\u00f3dztwie podkarpackim liczba szk\u00f3d wzrasta stale w ostatnim dziesi\u0119cioleciu i kwota odszkodowa\u0144 si\u0119ga nawet 250 000 z\u0142 w 2010 roku (wi\u0119kszo\u015b\u0107 to odszkodowania za szkody spowodowane przez nied\u017awiedzie w pasiekach).<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"lazyload fadein  alignright size-full wp-image-67\" style=\"margin-left: 10px; margin-top: 50px; margin-bottom: 5px; float: right;\" src=\"data:image\/svg+xml;charset=utf-8,%3Csvg%20xmlns%3D&#039;http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg&#039;%20width%3D&#039;300&#039;%20height%3D&#039;157&#039;%20viewBox%3D&#039;0%200%20300%20157&#039;%20%2F%3E\" data-src=\"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2014\/05\/15_bears_CBBP.jpg\" alt=\"15 bears CBBP\" width=\"300\" height=\"157\" data-srcset=\"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2014\/05\/15_bears_CBBP.jpg 800w, https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2014\/05\/15_bears_CBBP-680x356.jpg 680w, https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2014\/05\/15_bears_CBBP-300x157.jpg 300w\" data-sizes=\"auto\" \/><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" alignright size-full wp-image-67\" style=\"margin-left: 10px; margin-top: 50px; margin-bottom: 5px; float: right;\" src=\"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2014\/05\/15_bears_CBBP.jpg\" alt=\"15 bears CBBP\" width=\"300\" height=\"157\"  \/><\/noscript><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt;\">Przypadki habituacji i warunkowania pokarmem zdarzaj\u0105 si\u0119 we wszystkich populacjach nied\u017awiedzi, zar\u00f3wno tam gdzie gatunek jest chroniony, jak i tam gdzie jest gatunkiem \u0142ownym. W Polsce zjawisko to jest najbardziej znany w Tatrach, gdzie od lat 1980. niemal co roku zdarzaj\u0105 si\u0119 przypadki nied\u017awiedzi przyzwyczajonych do korzystania z pokarmu \u201eoferowanego\u201d przez cz\u0142owieka (m.in. korzystanie z pokarmu wyrzucanego na \u015bmietniki, korzystanie z karmowisk dla zwierzyny \u0142ownej, cho\u0107 zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c przypadki celowego dokarmiania dzikich nied\u017awiedzi przez ludzi. Obecnie skala tego problemu zmniejsza si\u0119 na skutek wielu akcji edukacyjnych i informacyjnych czy stale prowadzonych dzia\u0142a\u0144 zapobiegaj\u0105cym warunkowaniu i habituacji. Niestety w ostatnich latach zaobserwowano istotny wzrost tego zjawiska w Bieszczadach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nied\u017awiedzi w Bieszczadach jest silnie uzale\u017cnionych od pokarmu pozostawianego w lesie dla zwierzyny \u0142ownej (taki pokarm to nawet 1\/3 diety bieszczadzkich nied\u017awiedzi), a ich schematy przemieszczania si\u0119 tak\u017ce silnie zale\u017c\u0105 od miejsc dokarmiania zwierzyny. Takie nied\u017awiedzie mog\u0105 \u0142atwo sta\u0107 si\u0119 osobnikami problemowymi, a nawet uci\u0105\u017cliwymi. Zamierzone wabienie i dokarmiania nied\u017awiedzi, tak\u017ce odpadkami \u017cywno\u015bci, czy resztkami z rze\u017ani, co ma na celu stworzenie lokalnych atrakcji turystycznych, lub pom\u00f3c w fotografowaniu, staje si\u0119 coraz bardziej popularne w Bieszczadach. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 ta jest poza wszelk\u0105 kontrol\u0105. Dodatkowo maj\u0105c na uwadze brak w\u0142a\u015bciwego gospodarowania odpadami w\u015br\u00f3d niekt\u00f3rych lokalnych mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w, nale\u017cy podj\u0105\u0107 jak najszybciej dzia\u0142ania zapobiegaj\u0105ce takim niebezpiecznym zar\u00f3wno dla ludzi jak i dla nied\u017awiedzi dzia\u0142aniom.<\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt;\"><span style=\"font-size: 8pt;\">Fot. Tomasz Zwijacz-Kozica i Carpathian Brown Bear Project<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nied\u017awied\u017a brunatny, cho\u0107 charyzmatyczny i majestatyczny, przez wiele lat dzieli\u0142 podobny los jak wilk, ry\u015b i inne du\u017cych drapie\u017cnik\u00f3w w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w europejskich. W przesz\u0142o\u015bci g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmiertelno\u015bci nied\u017awiedzia brunatnego w Polsce (lub bardziej og\u00f3lnie w Karpatach Zachodnich) by\u0142o zamierzone i oficjalna zabijanie przez ludzi.\u00a0Od [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"parent":59,"menu_order":30,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"class_list":["post-69","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/69","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/69\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":780,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/69\/revisions\/780"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/59"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}