Iwo, kt\u00f3ry wiosn\u0105 ubieg\u0142ego roku zas\u0142yn\u0105\u0142 niezwyk\u0142\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0105 z Tatr na W\u0119gry, a potem w Bieszczady i dalej w g\u0142\u0105b ukrai\u0144skich Karpat Wschodnich, szcz\u0119\u015bliwie przetrwa\u0142 zim\u0119 w Gorganach. Jego obro\u017ca telemetryczna zako\u0144czy\u0142a swoj\u0105 dwuletni\u0105 misj\u0119 i samoczynnie si\u0119 otworzy\u0142a.<\/p>\n
<\/p>\n
Iwo, obecnie sze\u015bcioletni samiec nied\u017awiedzia brunatnego, zosta\u0142 od\u0142owiony w Tatrza\u0144skim Parku Narodowym dwa lata temu, w maju 2014 roku. Pracownicy TPN oraz naukowcy z Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie za\u0142o\u017cyli mu obro\u017c\u0119 z nadajnikiem GPS, kt\u00f3ra za pomoc\u0105 SMS-\u00f3w przesy\u0142a\u0142a informacje o jego po\u0142o\u017ceniu. Obro\u017ca zaprogramowana by\u0142a w taki spos\u00f3b, aby po dw\u00f3ch latach rozpi\u0105\u0107 si\u0119 i spa\u015b\u0107 z szyi zwierz\u0119cia.<\/p>\n
Dzi\u0119ki niej wiadomo, \u017ce Iwo to wytrawny podr\u00f3\u017cnik. Dwa lata temu, tak\u017ce wiosn\u0105, przyrodnicy monitorowali licz\u0105c\u0105 ponad 100 km w\u0119dr\u00f3wk\u0119 Iwa w okolicach Liptowa na S\u0142owacji. Ponadto w tym samym roku dokona\u0142 i\u015bcie taternickich wyczyn\u00f3w, trzykrotnie przechodz\u0105c przez g\u0142\u00f3wn\u0105 gra\u0144 Tatr, w miejscu, gdzie ma ona 2200\u20132400 m n.p.m. Pokona\u0142 tak\u017ce \u015bciany Kie\u017cmarskiego Szczytu i \u0141omnicy.
\nRok temu (pod koniec kwietnia 2015) nied\u017awied\u017a wyruszy\u0142 w kolejn\u0105 podr\u00f3\u017c, kt\u00f3r\u0105 zacz\u0105\u0142 w rejonie Popradu. Tym razem przeszed\u0142 120 km w kierunku po\u0142udniowym. 3 maja dotar\u0142 na W\u0119gry. Po kolejnym tygodniu sp\u0119dzonym w tym kraju, zawr\u00f3ci\u0142 na p\u00f3\u0142noc i 11 maja by\u0142 ju\u017c na S\u0142owacji. Nast\u0119pnie zmieni\u0142 kierunek w\u0119dr\u00f3wki na p\u00f3\u0142nocno-wschodni i rozpocz\u0105\u0142 zdumiewaj\u0105c\u0105 wypraw\u0119 przez S\u0142owacj\u0119. Dok\u0142adnie rok temu, 19 maja, po pokonaniu prawie 190 km od momentu opuszczenia W\u0119gier, wr\u00f3ci\u0142 do Polski, na Podkarpacie, w rejon s\u0105siaduj\u0105cy z Ukrain\u0105.<\/p>\n
Na miejsce snu zimowego Iwo wybra\u0142 w\u0142a\u015bnie Ukrain\u0119. Jego obro\u017ca zosta\u0142a odnaleziona w Gorganach, w okolicy, w kt\u00f3rej Iwo sp\u0119dzi\u0142 ostatnie pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy. Gorgany to pasmo g\u00f3rskie w po\u0142udniowo-zachodniej cz\u0119\u015bci Ukrainy, wchodz\u0105ce w sk\u0142ad Beskid\u00f3w Wschodnich, a dok\u0142adniej Beskid\u00f3w Lesistych. Uwa\u017cane s\u0105 za jedne z najdzikszych g\u00f3r Europy.<\/p>\n
Dzi\u0119ki obro\u017cy GPS, kt\u00f3ra okre\u015bla\u0142a po\u0142o\u017cenie Iwa co 30 minut, jego ruchy by\u0142y przez ca\u0142y czas monitorowane przez naukowc\u00f3w z Tatrza\u0144skiego Parku Narodowego i Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych w ramach projektu GLOBE. Od momentu, gdy rok temu Iwo dotar\u0142 do w\u0119gierskiej granicy, grupa polskich, s\u0142owackich, ukrai\u0144skich i w\u0119gierskich badaczy by\u0142a w \u015bcis\u0142ym kontakcie i wymienia\u0142a si\u0119 informacjami na temat nied\u017awiedzia. Teraz zgromadzone przez obro\u017c\u0119 dane zostan\u0105 odczytane i przeanalizowane.<\/p>\n
Dzi\u0119ki danym zebranym dzi\u0119ki obro\u017cy, mo\u017cemy dowiedzie\u0107 si\u0119 o wiele wi\u0119cej o ekologii i zachowaniu dzikich karpackich nied\u017awiedzi, a tak\u017ce o ich \u015brodowisku \u017cycia. Okazuje si\u0119, \u017ce dorastaj\u0105ce samce nied\u017awiedzi poszukuj\u0105c nowych terytori\u00f3w potrafi\u0105 przemierza\u0107 ogromne odleg\u0142o\u015bci. Mimo, \u017ce naukowcy obawiali si\u0119, \u017ce wschodnia i zachodnia subpopulacje karpackich nied\u017awiedzi coraz mocniej si\u0119 rozdzielaj\u0105, przyk\u0142ad Iwo pokazuje, \u017ce jest miedzy nimi \u0142\u0105czno\u015b\u0107 i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107. Co bardzo wa\u017cne, okazuje si\u0119, ze nied\u017awiedzie s\u0105 w stanie pokonywa\u0107 du\u017ce obszary mocno pofragmentowanej przestrzeni \u015brodkowej i po\u0142udniowej Europy, wykorzystuj\u0105c przej\u015bcia przez autostrady przeznaczone dla dzikich zwierz\u0105t, le\u015bne korytarze, a nawet niewielkie lasy po\u0142o\u017cone w okolicy teren\u00f3w mocno zaludnionych. Analizuj\u0105c szlaki w\u0119dr\u00f3wek Iwo, b\u0119dziemy mogli lepiej zrozumie\u0107 w jaki spos\u00f3b zwierz\u0119ta przemieszczaj\u0105 si\u0119, jakie elementy \u015brodowiska i przestrzeni wykorzystuj\u0105 w trakcie migracji, a co za tym idzie b\u0119dziemy mogli lepiej zarz\u0105dza\u0107 przestrzenia, np. planuj\u0105c przej\u015bcia dla zwierz\u0105t czy korytarze le\u015bne. Przyk\u0142ad Iwo pokaza\u0142, \u017ce nied\u017awiedzie nie znaj\u0105 i nie maj\u0105 granic, przechodz\u0105 przez kraje, oddzia\u0142y le\u015bne, parki narodowe. By\u0107 mo\u017ce musimy zweryfikowa\u0107 tradycyjne metody szacowania liczebno\u015bci populacji w poszczeg\u00f3lnych krajach, by\u0107 mo\u017ce zdarza si\u0119 liczy\u0107 to samo zwierz\u0119 kilkukrotnie? Wreszcie Iwo pokaza\u0142, jak niezwykle wa\u017cna i potrzebna jest wsp\u00f3\u0142praca pomi\u0119dzy naukowcami i s\u0142u\u017cbami ochrony przyrody nie tylko na poziomie krajowym, ale tak\u017ce mi\u0119dzynarodowym. Iwo zmobilizowa\u0142 kilkadziesi\u0105t os\u00f3b z Polski, S\u0142owacji, Ukrainy i W\u0119gier do \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3ra trwa do dzi\u015b i dynamicznie si\u0119 rozwija. Poniewa\u017c dzielimy transgraniczne populacje, musimy wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 i podejmowa\u0107 transgraniczne decyzje, je\u015bli chcemy efektywnie zarz\u0105dza\u0107 czy chroni\u0107 zasoby przyrody w Karpatach.<\/p>\n
Nie dowiemy si\u0119 ju\u017c jakie g\u00f3ry i kraje odwiedzi Iwo. Czy dotrze do Rumunii, od kt\u00f3rej dzieli\u0142o go zaledwie 48 km? A mo\u017ce wr\u00f3ci w Tatry, od kt\u00f3rych dzieli go teraz oko\u0142o 300 km w linii prostej?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Iwo, kt\u00f3ry wiosn\u0105 ubieg\u0142ego roku zas\u0142yn\u0105\u0142 niezwyk\u0142\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0105 z Tatr na W\u0119gry, a potem w Bieszczady i dalej w g\u0142\u0105b ukrai\u0144skich Karpat Wschodnich, szcz\u0119\u015bliwie przetrwa\u0142 zim\u0119 w Gorganach. Jego obro\u017ca telemetryczna zako\u0144czy\u0142a swoj\u0105 dwuletni\u0105 misj\u0119 i samoczynnie si\u0119 otworzy\u0142a.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":284,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-286","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=286"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":962,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286\/revisions\/962"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/media\/284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}