{"id":330,"date":"2017-09-06T10:47:10","date_gmt":"2017-09-06T08:47:10","guid":{"rendered":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/news\/co-powodowalo-znikanie-niedzwiedzi-z-europy-w-ciagu-ostatnich-12-tysiecy-lat-nowy-artykul-zespolu-globe\/"},"modified":"2025-01-18T20:30:29","modified_gmt":"2025-01-18T19:30:29","slug":"co-powodowalo-znikanie-niedzwiedzi-z-europy-w-ciagu-ostatnich-12-tysiecy-lat-nowy-artykul-zespolu-globe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/news\/co-powodowalo-znikanie-niedzwiedzi-z-europy-w-ciagu-ostatnich-12-tysiecy-lat-nowy-artykul-zespolu-globe\/","title":{"rendered":"Co powodowa\u0142o znikanie nied\u017awiedzi z Europy w ci\u0105gu ostatnich 12 tysi\u0119cy lat? &#8211; nowy artyku\u0142 zespo\u0142u GLOBE"},"content":{"rendered":"<p>Ocieplaj\u0105cy si\u0119 klimat doprowadzi\u0142 do skurczenia si\u0119 populacji nied\u017awiedzi na dwa sposoby: po\u015brednio, u\u0142atwiaj\u0105c ludzk\u0105 ekspansj\u0119, ale te\u017c bezpo\u015brednio utrudniaj\u0105c im hibernacj\u0119, pokazuj\u0105 nowe badania opublikowane w czasopi\u015bmie <a href=\"http:\/\/www.nature.com\/articles\/s41598-017-10772-6\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Scientific Reports<\/em><\/a> przez zesp\u00f3\u0142 projektu GLOBE.<\/p>\n<p>12 tysi\u0119cy lat temu nied\u017awiedzie przemierza\u0142y ca\u0142y kontynent europejski, jednak stopniowo zasi\u0119g tego gatunku skurczy\u0142 si\u0119 do dzisiejszych pofragmentowanych populacji. Ten zanik zbieg\u0142 si\u0119 z szybk\u0105 ekspansj\u0105 cz\u0142owieka, ale te\u017c z ocieplaniem si\u0119 klimatu.\u00a0Nied\u017awiedzie brunatne zamieszkuj\u0105 w szerokim zakresie klimatu, od suchych pusty\u0144 do ch\u0142odnej arktycznej tundry. Dlaczego wi\u0119c podniesienie si\u0119 temperatury mia\u0142oby na nie negatywny wp\u0142yw? Okazuje si\u0119, \u017ce hibernacja, w trakcie kt\u00f3rej samice rodz\u0105 m\u0142ode, jest tym najbardziej wra\u017cliwym okresem. Wbrew intuicji, samice nied\u017awiedzi zu\u017cywaj\u0105 wi\u0119cej energii podczas hibernacji gdy jest cieplej, co oznacza, \u017ce przedtem musz\u0105 d\u0142u\u017cej \u017cerowa\u0107 by zgromadzi\u0107 wi\u0119ksze zasoby t\u0142uszczu. Por\u00f3wnuj\u0105c dane na temat rozrodu samic nied\u017awiedzi na ca\u0142ym \u015bwiecie, badacze odkryli, \u017ce rzeczywi\u015bcie tempo rozrodu jest ni\u017csze w wy\u017cszych temperaturach.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Wcze\u015bniejsze badania wskazywa\u0142y, \u017ce ocieplanie si\u0119 klimatu wraz z presj\u0105 ludzkich populacji wsp\u00f3lnie wp\u0142ywa\u0142y na wymieranie wielkich ssak\u00f3w. W najnowszych badaniach, zespo\u0142owi naukowc\u00f3w uda\u0142o si\u0119 oddzieli\u0107 rol\u0119 ocieplenia klimatu od wp\u0142ywu ludzkiej ekspansji na zanikanie nied\u017awiedzi w Europie. \u201cWykorzystali\u015bmy informacje z ponad 3400 stanowisk archeologicznych, z kt\u00f3rych wydobyli\u015bmy dane na temat obecno\u015bci nied\u017awiedzi&#8221; m\u00f3wi J\u00f6rg Albrecht, prowadz\u0105cy badania. &#8222;Na tej podstawie mogli\u015bmy zrekonstruowa\u0107 zmiany zasi\u0119gu populacji nied\u017awiedzi w przeci\u0105gu ostatnich 12 000 lat&#8221;.\u00a0Oczywi\u015bcie takie dane s\u0105 niepe\u0142ne i zawieraj\u0105 znaczne luki. &#8222;Aby uzupe\u0142ni\u0107 te luki, zbudowali\u015bmy model metapopulacyjny, symuluj\u0105cy lokalne wymieranie i rozprzestrzenianie si\u0119 nied\u017awiedzi &#8221; dodaje Kamil Barto\u0144 z Instytutu Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. Metody te s\u0105 bardzo intensywne obliczeniowo, ale dzi\u0119ki dost\u0119powi do superkomputer\u00f3w poprzez system PLGrid obliczenia zaj\u0119\u0142y tylko kilka dni zamiast lat&#8221;.\u00a0Wyniki bada\u0144 wskazuj\u0105, \u017ce wzrastaj\u0105ce zimowe temperatury znacz\u0105co wp\u0142yn\u0119\u0142y na zmniejszenie si\u0119 zasi\u0119gu tego gatunku. &#8222;Jednak\u017ce, pokazali\u015bmy te\u017c, \u017ce ludzie silnie sprzyjali tym procesom, jako \u017ce prze\u015bladowania nied\u017awiedzi by\u0142y powszechne w ludzkich kulturach p\u00f3\u0142nocnej p\u00f3\u0142kuli ju\u017c wiele tysi\u0119cy lat temu&#8221; dodaje Richard Bischof z Norweskiego Uniwersytetu Nauk o \u017byciu.<\/p>\n<p>Badania przeprowadzone zosta\u0142y przez mi\u0119dzynarodowy zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w z Instytutu Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, Norweskiego Uniwersytetu Nauk o \u017byciu oraz Uniwersytetu w Rostocku w Niemczech.<\/p>\n<p>WI\u0119cej informacji w artykule:\u00a0<a href=\"http:\/\/www.nature.com\/articles\/s41598-017-10772-6\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">www.nature.com\/articles\/s41598-017-10772-6<\/a><\/p>\n<p>Fotografia:\u00a0Adam Wajrak\u00a0\u00a9<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ocieplaj\u0105cy si\u0119 klimat doprowadzi\u0142 do skurczenia si\u0119 populacji nied\u017awiedzi na dwa sposoby: po\u015brednio, u\u0142atwiaj\u0105c ludzk\u0105 ekspansj\u0119, ale te\u017c bezpo\u015brednio utrudniaj\u0105c im hibernacj\u0119, pokazuj\u0105 nowe badania opublikowane w czasopi\u015bmie Scientific Reports [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":328,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-330","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=330"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":936,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions\/936"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/media\/328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/carpathianbear.pl\/globe\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}