Opis projektu „BearHealth”

Projekt BEAR HEALTH 2016/23/P/NZ9/03951/3: „Wildlife health in human-shaped environment: integrating multiple indicators to assess the status of brown bear populations

Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki w ramach programu „POLONEZ 3” i realizowany przez Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie. Czas trwania projektu: od 01.12.2018 do 30.11.2020.

Jak wszystkie dzikie zwierzęta, a być może nawet bardziej, niedźwiedzie brunatne są obecnie narażone na utratę przestrzeni życiowej i na postępujące zmiany siedlisk. Doprowadziło to do niemal całkowitego wyginięcia niedźwiedzi w większości krajów Europy Zachodniej. W Polsce, Chorwacji i Szwecji nadal utrzymują się dość stabilne populacje niedźwiedzi, należące odpowiednio do populacji karpackich, gór Dynarskich i gór Pindos oraz populacji skandynawskiej. Jednak niedźwiedzie wciąż muszą radzić sobie ze środowiskiem, które zmienia się wskutek działalności człowieka. Przykładem zagrożeń dla zachowania populacji niedźwiedzi we właściwym stanie może być rozwój obszarów miejskich i podmiejskich, rozwój  infrastruktury transportowej, rosnąca liczba turystów na obszarach chronionych, zwiększona podaż żywności pochodzenia antropogenicznego, która jest łatwo dostępna dla niedźwiedzi (np. śmieci, pola kukurydzy lub pokarm dostarczany przez ludzi do lasów w celu dokarmiania zwierząt łownych), polowanie na niedźwiedzie lub wyższy poziom zanieczyszczenia. Wszystkie te czynniki i działania mają wpływ na niedźwiedzie i ich zdrowie.

Cele projektu:

Moduł 1: Stres

Zbadanie czy i jak presja człowieka w obszarze występowania niedźwiedzi wpływa na poziom stresu badanych osobników i populacji oraz jakie są potencjalne konsekwencje dla ich zdrowia i stanu ochrony

Moduł 2: Stan odżywienia

Zbadanie głównych źródeł pokarmu w skali lokalnej, które pozwoli m. in. na ocenę poziomu habituacji czy warunkowania pokarmem antropogenicznym i wyboru siedliska

Moduł 3: Odpowiedź immunologiczna

Zbadanie czy w gradiencie presji ludzkiej istnieje zróżnicowanie odpowiedzi immunologicznej i jak są one powiązane z innymi badanymi wskaźnikami

Moduł 4: Narażenie na patogeny i toksyny w badanych populacjach

Identyfikacja patogenów i toksyn związanych z działalnością ludzką, ocena narażenia w badanych populacjach, określenie poziomu progowego oraz ewentualnych synergii pomiędzy poszczególnymi wskaźnikami

Moduł 5: Rozwikłanie zależności pomiędzy badanymi wskaźnikami a presją ze strony człowieka i opracowanie indeksu zdrowia

Opracowanie indeksu zdrowia na podstawie badanych wskaźników. Podejście integracyjne ma na celu ujawnienie ewentualnych zależności pomiędzy wskaźnikami i umożliwić porównanie badanych populacji (karpackiej, dynarskiej i skandynawskiej)