fot. Tatrzański Park Narodowy

Dlaczego niedźwiedzie się czochrają? Komunikacja, kuracja przeciwpasożytnicza, czy wszystko na raz? – nowa publikacja!

U niedźwiedzi brunatnych obserwowano już miejscowe stosowanie potencjalnie leczniczej rośliny działającej jako środek odstraszający owady. Ale czy niedźwiedzie brunatne ocierają się o drzewa żywiczne również w celu leczenia infekcji pasożytami zewnętrznymi, oprócz powszechnie uznanej funkcji komunikacji chemicznej? W naszej nowej publikacji opublikowanej w czasopiśmie Journal of Zoology podjęliśmy próbę odpowiedzi na to pytanie. Przeprowadziliśmy test wyboru mikrosiedliska, który polegał na tym, że  osobniki kleszczy łąkowych (Dermacentor reticulatus) wkładaliśmy do osobnych rurek silikonowych, w których na jednym końcu umieszczaliśmy na papierku filtracyjnym jedną z substancji przyciągających niedźwiedzie i stymulujących je do czochrania się (terpentyna lub smoła bukowa), a substancję kontrolną (woda destylowana) na drugim.

Smoła bukowa i terpentyna stymulują niedźwiedzie brunatne do czochrania się i mają kilka właściwości chemicznych wspólnych z naturalną żywicą, która wypływa, gdy niedźwiedzie obdrapują drzewa przed lub w trakcie ocierania się o nie. Niedźwiedzie brunatne ocierają się o drzewa różnymi częściami ciała, a przybierane w tym celu i dominujące pozy różnią się w zależności od pory roku, wieku i płci, jednak główne pozy obejmują obszary preferowane przez kleszcze. Co więcej, szczyt zachowań związanych z czochraniem się występuje w tym samym okresie, co szczyt zachowań poszukiwania żywiciela u kleszczy i szczyt inwazji. W tym badaniu stwierdziliśmy, że kleszcze niemal konsekwentnie dotykały neutralnych końców rurki, a unikały końców z substancjami testowymi i nie przebywały dłużej niż minutę po tej stronie rurki, po której znajdował się papierek nimi nasączony. To sugeruje, że ocieranie się o substancje o intensywnym zapachu może dodatkowo pełnić funkcję zachowania przeciwpasożytniczego, oprócz powszechnie uznawanej funkcji komunikacji chemicznej.

Więcej w artykule „Anti-parasitic function of tree-rubbing behaviour in brown bears suggested by an in vitro test on a generalist ectoparasite” autorstwa A. Blaise, D. Kiewra, K. Chrząścik, N. Selva, M. Popiołek, A. Sergiel