Wraz ze wzrostem liczby turystów odwiedzających Bieszczady wzrasta liczba odpadów. Od 01.01.2020 r. segregacja odpadów jest w Polsce obowiązkowa. Niestety powstałe praktyki odbioru śmieci nie uwzględniają lokalnych warunków, takich jak obecność niedźwiedzi. Pomimo pisemnych nakazów wystawiania worków z segregowanymi odpadami wyłącznie w dniu odbioru wydawanych przez zakłady gospodarki komunalnej, praktyka często wygląda inaczej. Odbiór poszczególnych frakcji odpadów, w zależności od warunków w umowach zawartych przez gminy, odbywa się (zależnie od pory roku) w trybie miesięcznym, dwutygodniowym lub tygodniowym, co powoduje konieczność gromadzenia odpadów przez właścicieli posesji. Dodatkowo, dni odbioru nie są dopasowane do szczytowej produkcji odpadów, np. w jednej z bieszczadzkich gmin odbiory odbywają się w środy i czwartki, a najwięcej śmieci jest wytwarzanych w weekendy, kiedy region jest odwiedzany przez turystów, wczasowiczów, wędkarzy, właścicieli domków letniskowych itd. Ci wyjeżdżając, pozostawiają śmieci (często niesegregowane) w oficjalnych lub nieoficjalnych punktach odbioru, gdzie te zalegają przez następne dni. Jednocześnie, odpłatny odbiór odpadów biodegradowalnych powoduje składanie owych w prowizorycznych i niezabezpieczonych kompostownikach lub wyrzucanie ich do lasu czy przydrożnych rowów.
Wyżej opisane praktyki prowadzą do zwabiania dzikich zwierząt, w tym niedźwiedzi, do ludzkich zabudowań w poszukiwaniu łatwego pokarmu w postaci odpadów. Jest to coś, na co należy bardzo uważać, ponieważ wiadomo, że wykorzystywanie przez niedźwiedzie takich źródeł pokarmu, jest jednym z głównych czynników warunkujących je na pokarm pochodzenia antropogenicznego. Oznacza to, że niedźwiedzie przyzwyczajają się do jedzenia ludzkiej żywności i odpadów z gospodarstw domowych. Wreszcie, ponieważ ludzka żywność znajduje się na ogół w pobliżu ludzi, warunkowanie na pokarm jest powszechnie kojarzone z przywykaniem do ludzi, co oznacza, że niedźwiedzie nie obawiają się ludzkiej obecności, w przeciwieństwie do ich normalnego zachowania unikania człowieka. Podsumowując, obecna gospodarka odpadami negatywnie wpływa na zachowanie niedźwiedzi i innych dzikich zwierząt oraz zwiększa potencjał konfliktu na linii człowiek-dzikie zwierzęta. Ulepszone harmonogramy zbiórki odpadów, a także zabezpieczenie śmieci przed dzikimi zwierzętami, na przykład poprzez zabezpieczenie kontenerów ogrodzeniem czy pastuchem elektrycznym lub stosowanie pojemników odpornych na niedźwiedzie, są pilnie potrzebne w Bieszczadach.
Zdjęcia zostały zrobione w Olchowcu (gmina Czarna) oraz w Polańczyku (gmina Solina) w czerwcu i lipcu 2023 r.
przez Robert Gatzka