Niedźwiedzie brunatne to symbol dzikiej przyrody Tatr. Przebywają głównie na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, ale niejednokrotnie przekraczają jego granice, odwiedzając podtatrzańskie miejscowości. Często przechodzą niezauważone, choć do Parku trafiają informacje o takich wizytach, nagrania z przydomowych kamer monitoringu czy ślady w postaci rozwleczonych śmieci. Problemem są pozostawione resztki jedzenia, niezabezpieczone kompostowniki i kosze na śmieci. Przyzwyczajanie niedźwiedzi do obecności ludzi i łatwego pożywienia to prosta droga do trwałej, niekorzystnej zmiany zachowania tych zwierząt, która może prowadzić do potencjalnie konfliktowych sytuacji.
W filmie dr Tomasz Zwijacz-Kozica pokazuje, jaka jest rzeczywista sytuacja niedźwiedzi w Tatrach – z jednej strony mają dostęp do naturalnych, dobrze chronionych siedlisk, z drugiej – są coraz częściej narażone na kontakt z człowiekiem. Mieszkańcy i turyści naszego regionu powinni stosować się do prostych, ale kluczowych zasad. Śmieci powinny być przechowywane wewnątrz budynków z solidnymi drzwiami, a kubły i worki wystawiane dopiero w dniu wywozu. Kompostowniki warto ogrodzić pastuchem elektrycznym – podobnie jak ule, klatki i wybiegi dla zwierząt. To dodatkowy wysiłek, ale też realna cena za przywilej życia w sąsiedztwie dzikiej przyrody.
Film powstał w ramach projektu LECA, realizowanego przez Tatrzański Park Narodowy wraz z jedenastoma innymi partnerami. Wspiera on koegzystencję ludzi i dużych drapieżników – wilków, rysi i niedźwiedzi i koncentruje się na poprawie monitoringu populacji drapieżników, minimalizowaniu sytuacji konfliktowych oraz zapobieganiu kłusownictwu.
Projekt LECA opiera się na trzech głównych filarach – monitoringu, ograniczaniu sytuacji konfliktowych i zapobieganiu kłusownictwu. Międzynarodowy zespół ma za zadanie wypracować spójne i skuteczne zasady monitoringu wykorzystującego potencjał lokalnych społeczności i różnych grup interesu, takich jak myśliwi, rolnicy, samorządy i instytucje państwowe. Rezultatem tych prac mają być aktualne informacje o populacjach dużych drapieżników w regionach transgranicznych oraz wskazanie skutecznych środków zapobiegania konfliktom, które zostaną wprowadzone na poziomie karpackim. Mają być one oparte na ulepszonej współpracy partycypacyjnej na poziomie lokalnym, regionalnym i ponadnarodowym. Populacje wilków, rysi i niedźwiedzi są kluczowe dla funkcjonowania ekosystemów leśnych tego regionu, ale wymagają skutecznej ochrony i właściwego zarządzania, zwłaszcza w obliczu możliwych konfliktów i wyzwań. Projekt LECA jest finansowany przez Interreg Central Europe (Komisja Europejska).
Źródło: Tatrzański Park Narodowy (Facebook)